120 lat ZNP
120 lat Związku Nauczycielstwa Polskiego
108 lat „Głosu Nauczycielskiego”
120 lat Związku Nauczycielstwa Polskiego 1905-2025
HISTORIA ZWIĄZKU JEST HISTORIĄ POLSKIEJ EDUKACJI.
1 października 1905 r. do Pilaszkowa pod Łowiczem przyjechało ok. 100 nauczycieli i działaczy
społecznych z zaboru rosyjskiego. W warunkach konspiracji naradzali się, co zrobić, by zorganizować
na ziemiach polskich kształcenie dzieci w języku ojczystym. Zjazd w Pilaszkowie stał się symbolem
zorganizowanego oporu polskich nauczycieli przeciwko rusyfikacji.
Efekt zjazdu przerósł wszelkie wyobrażenia jego uczestników – do setki nauczycieli z Pilaszkowa wkrótce
przyłączyło się 1000 kolejnych. W niedługim czasie w całym Królestwie Polskim nie było szkoły publicznej,
która nie uczyłaby w języku polskim.
Obradujący w Pilaszkowie nauczyciele postanowili jednocześnie powołać swoją organizację – Związek
Nauczycieli Ludowych, który po latach przekształcił się w Związek Nauczycielstwa Polskiego.
Ta właśnie data – 1 października 1905 r. jest najwcześniejszą w historii Związku.
Historia ZNP powinna być dla członków Związku źródłem dumy. Związek powstał 120 lat temu jako konspiracja niepodległościowa, której celem było wywalczenie polskiej szkoły, uczącej w języku ojczystym.
Szkolenie w Pilaszkowie:
W 2025 roku obchodziliśmy jubileusz 120-lecia Związku Nauczycielstwa Polskiego!
Związek Nauczycielstwa Polskiego jest najstarszym związkiem zawodowym w Polsce a początki ZNP są nierozerwalnie związane z walką nauczycieli o prawo do nauczania w języku polskim.
- W czasach zaborów nauczyciele zakładali organizacje, bo chcieli być silniejsi w walce o polską szkołę. Jedna z nich – Związek Nauczycieli Ludowych – powstała 1 października 1905 r. w Pilaszkowie koło Łowicza. W ten sposób 120 lat temu zrodziła się organizacja, która stała się zalążkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego.
- Ruch nauczycielski rozkwitał także w zaborze austriackim, gdzie na czele utworzonego 28 grudnia 1905 r. Krajowego Związku Nauczycielstwa Ludowego w Galicji stanął Stanisław Nowak. Związek powstał w Krakowie podczas zebrania delegatów z Galicji, tzw. Ankiety. Oprócz Nowaka czołową postacią tego ruchu był także Julian Smulikowski (1880-1934), współtwórca Związku, wiceprezes ZNP, poseł na Sejm w okresie II RP.
Ogólnopolskie Obchody Jubileuszu 120-lecia ZNP
3 – 4 października 2025 r. PILASZKÓW / Stryków
15 grudnia 2025 r. KRAKÓW
W ramach obchodów rocznicy powstania Związku odbyło się wiele uroczystych wydarzeń poświęconych jego historii i dorobkowi w okręgach, oddziałach i ogniskach ZNP. Przyświecało im hasło „Edukacja dla pokoleń”.
ZNP to najstarsza i największa organizacja związkowa z wizją sprawiedliwej, nowoczesnej, demokratycznej szkoły, którą razem budujemy. ZNP to także Związek z tradycją. Nasza organizacja zrodziła się 120 lat temu z niezłomnej wiary w siłę wiedzy i godność człowieka.
Związek Nauczycielstwa Polskiego od momentu powstania w 1905 roku odgrywa fundamentalną rolę w tworzeniu systemu edukacji w Polsce oraz w kształtowaniu postaw patriotycznych poprzez przekazywanie wiedzy o historii Polski, literaturze i kulturze.
ZNP to odpowiedzialność, odwaga i wartości!
